การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า

การเพาะเห็ดฟางในตะกร้า เพื่อการศึกษาและเรียนรู้เกี่ยวกับเห็ดฟางขั้นพื้นฐาน ผลผลิตสามารถนำมาประกอบอาหารภายในครัวเรือนได้

ขั้นตอน

  1. วัสดุเพาะหลักได้แก่ ฟาง ฟางทุกชนิด แห้งสนิทไม่เปียกฝนมาก่อน
  2. อาหารเสริม เช่น ผักตบชวาสด หรือแห้ง เปลือกถั่วต่างๆ ผักบุ้ง มูลวัว/ควายแห้ง รำ เศษฝ้าย ไส้นุ่น ก้อนเชื้อนางรม/นางฟ้าเก่า เป็นต้น
  3. อุปกรณ์อื่นๆ ได้แก่ ตะกร้า พลาสติก บัวรดน้ำ เชื้อเห็ดฟาง
  4. วิธีเพาะ
    4.1 ฟางแช่น้ำค้าง 1 คืน
    4.2 หัวเชื้อ 1 ก้อน แบ่งเป็น 3 กอง เพาะได้ 3 ตะกร้า
    4.3 ฟางอัดลงก้นตะกร้ากดให้แน่น สูง 1 ฝ่ามือ
    4.4 อาหารเสริมต่างๆแช่น้ำพอชื้น โรยชิดขอบตะกร้า
    4.5 โรยเชื้อเห็ดฟาง 1 ส่วนทับบนอาหารเสริม เสร็จชั้นที่ 1
    4.6 ทำชั้นที่ 2 และ 3 เหมือนชั้นที่ 1
    4.7 ชั้นบนสุด โรยอาหารเสริมเต็มหน้าตะกร้า โรยเชื้อให้ทั่ว กลบด้วยอาหารเสริมอีกครั้ง
  5. การดูแลรักษา
    5.1 สถานที่ควรเป็นพื้นดิน ใต้ร่มไม้หรือร่มสนิท
    5.2 ซ้อนตะกร้า เป็นรูปสามเหลี่ยม แนวยาว 1 แถว หรือ 2 แถว
    5.3 รดน้ำที่พื้นดินให้เปียกแฉะ จะได้ความชื้นจากการระเหยของน้ำที่ดิน
    5.5 คลุมด้วยพลาสติก ทับด้วยฟางแห้ง หรือแสลน ปล่อยทิ้งไว้ 3 คืน
    5.6 ครบ 3 คืน เปิดระบายอากาศตรงกลาง แล้วคลุมไว้เหมือนเดิม อีก 3-4 วันเก็บผลผลิตได้
    5.7 ผลผลิต 1 ตะกร้า 1 กก. ขึ้นอยู่กับอาหารเสริม ยิ่งใส่มาก ผลผลิตยิ่งสูงตาม
    5.8 อาหารเสริมจะใช้อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือใช้ร่วมกันหลายๆอย่างก็ได้

imageimageimageimageimage

ราเขียว มาแล้วครับ

ถาม : รา เขียว มาทั้งโรงเลยครับ ทำยังไงดีครับ กำลังเก็บผลผลิตเลยครับ มือใหม่เลย ไปไม่เป็นเลยครับ

ตอบ : ราเขียวกับการเพาะเห็ดฟาง
เป็นเชื้อราที่มีอยู่ในธรรมชาติ จะมีการระบาดมาก ช่วงอากาศเปลี่ยน เช่น จากร้อนเป็นฝน (ร้อนอบอ้าวแล้วมีฝนตกติดต่อกันหลายวัน) จากหน้าฝนเป็นหน้าหนาว ดังนั้นผู้เพาะเห็ดจำเป็นต้องคาดการณ์ล่วงหน้าได้ว่า จะมีการระบาดช่วงไหน ซึ่งถ้ารู้ล่วงหน้าสามารถป้องกันได้โดยการควบคุมตั้งแต่ ฉีดพ่นหลังการตัดใยเห็ด โดยใช้ BS พลายแก้ว มาขยายในน้ำมะพร้าว/น้ำนม(ชนิดหวาน) 24 ชม.ผสมน้ำ เป็นการป้องกัน แต่ถ้าเกิดขึ้นแล้วฉีดพ่น จะได้แค่หยุดยั้งเท่านั้น และจำเป็นต้องฉีดพ่นทุกวัน

ปิดโรงเรือนหลังโรยเชื้อเห็ด

ถาม : ผมอยากทราบถามว่า เวลาโรยเชื้อเห็ดเสร็จแล้ว ต้องปิดโรงเรือนไม่ให้แสงเข้า…..ถึงเส้นใยจะเดินดีในที่มืดจริงหรือไม่คับ…………ถ้าจริงทำไมต้องปิดเพราะเหตุใดคับ………..ช่วยแนะนำหน่อยนะคับ…………ขอบคุณคับ

ตอบ : ทางวิชาการบอกว่าเส้นใยเดินดีในที่มืด
ในทางปฎิบัติไม่มีใครทำ เพราะไม่จำเป็นและเป็นเรื่องยากที่จะทำให้ช่วงกลางวันภายในโรงเรือนมืดสนิท ก็ช่วงกลางคืนมืดอยู่แล้ว ( ถ้าทำได้ก็ดี เฉพาะ 3-4 วันแรก ) แต่ช่วงหลังตัดใยแล้ว เห็ดฟางต้องการแสงสลัวๆ ( เข้าทุกจุดทั่วถึง ) เพื่อกระตุ้นให้เส้นใยรวมตัวสร้างดอกเห็ด ถ้าไม่สลัวเห็ดออกน้อย

เปลือกมันขึ้นโรงทำไมมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยวครับ และเปลือกมันที่เหลือจากการหมักเอามาใส่โรงอื่นได้ใหม จะเก็บไว้ได้กี่วันครับ

ตอบ : หมักเปลือกมันแล้วมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยว
เป็นเรื่องปกติ เกิดจากการบูด(โดยเชื้อแบคทีเลีย) ถ้าหมักต่อไปเรื่อยๆจนมีกลิ่นหอม จะดีมากเพราะจะได้สารอาหารเห็ดฟางมาก // ส่วนที่เหลือ ถ้าใช้ไม่ทันให้กระจายกองออกผึ่งลมให้แห้งในร่ม เท่ากับหยุดการย่อยสลาย เก็บไว้ใช้วันหลังได้ ยิ่งทำให้แห้งสนิทยิ่งดี ยิ่งเก็บได้นาน

มีคนบอกมาว่าให้ใส่ปุ๋ยสูตร 15/15/15 +16/16/16.ก็ได้แทนยูเรียไม่ทราบว่าจะดีใหมครับ

ตอบ : ปุ๋ยสูตร 15-15-15 , 16-16-16
สูตรทั้ง 2 ก็คือ N-P-K ที่เราต้องการคือ N ( ไนโตรเจน ) ซึ่งระหว่างการหมัก จะเิกิดเป็น แก๊สแอมโมเนีย เป็นอันตรายมากในกรณีกลิ่นไม่หมด แต่ถ้าหมักจนได้ที่มีกลิ่นหอมก็เท่ากับว่าเราได้ โปรตีนมาก แต่ถ้าหมักไม่ดี ก่อให้เกิดปัญหา // ใช้แทนได้แต่ไม่ดีเท่าปุ๋ยยูเลีย ( 46-0-0 )

ผมหมักเปลือกล้างแล้ว 2ตัน หมักไม่ใช้อากาศกี่วันครับ

ถาม : วันนี้ผมหมักเปลือกล้างแล้ว 2ตัน ผมตัดยูเรียออก ใช้รำปูนขาวยิบซั่มและ ขี้วัวผมหาได้ 7กก.เองครับภูไมค์ผมไม่มี หมักไม่ใช้อากาศกี่วันครับ มีข้อผิดพลาดตรงไหนบ้างครับ ขอบคุณครับ

ตอบ : หมักกากมันล้าง
เท่าที่หมักก็ใช้ได้ หมักแบบนั้นสูงประมาณ 50-60 ซม.โดยเฉลี่ย ครบ 3 วัน ให้กลับกองแล้วตั้งกองไว้เหมือนเดิม เปิดพลาสติกตลอดช่วงกลางกองตลอดแนวออก เพื่อให้แก๊สแอมโมเนียออกตลอดเวลา ด้านข้างกองคลุมไว้เหมือนเดิม อีก 6 วัน ควักข้างในดมดูว่า หมดกลิ่นแก๊สแแอมโมเนียหรือยัง ถ้ายังกลับกองหมักต่อจนกว่าจะมีกลิ่นหอม

เห็ดมีใยคลุมทั่วหัว มีลักษณะใยบางๆ และมีสีเหลืองๆ ไม่สดใส เป็นเพราะอะไรครับ และวิธิแก้ไขอย่างไรครับ

ตอบ : มีเส้นใยบางๆคลุมดอกเห็ด
แปลว่าสภาพ อากาศ แสง ไม่สมบูรณ์ เห็ดหัวไม่ดำ 1.อากาศไม่พอ ให้เปิดอากาศมากกว่าเดิม 2. แสงสว่างจำ้เป็นต้องสาดไปทั่วถึงทุกจุด เป็นแสงสลั่วๆ ( ไม่สว่างจ้า ) จริงๆแล้วหลังจากตัดใย ระบายอากาศ เพียง 3 วัน ถ้าอากาศพอ+แสงพอดี เห็ดจะมีสีดำเทา แปลว่า เห็ดสมบูรณ์ ต้องสังเกตุตั้งแต่เกิดตุ่มเล็กๆ (ใหญ่สุดเท่าปลายนิ้วก้อย) ถึงจะแก้ไขได้ทันเวลา // ช่วงที่เห็น แก้ลำบากแน่ เพราะว่าเลยช่วงนั้นไปแล้ว ก็มีทางเดียวเปิดระบายให้มากขึ้น ไม่ต้องกลัวว่าจะแห้ง ลองดูได้เลย

อยากทราบเห็ดฟางที่ออกมีเส้นใยขาวรอบๆเห็ดฟางเกิดจากอะไรค่ะ

ตอบ : เส้นใยเกิดรอบๆดอกเห็ดฟาง
เป็นอาการของสภาพดอกเห็ดฟ้องว่า อากาศร้อนเกินไปขณะเกิดดอก เพราะว่าช่วงนี้ภายในโรงเรือนต้องการอุณหภูมิลดลง 28-32 องศาจะพอดี ถ้าเกินกว่านี้กลายเป็นระยะเส้นใยเห็ดเจริญได้ดี 32-38 องศา แปลว่าถ้าปรับอากาศให้เย็นลงไม่ได้ ก็จะยิ่งมีเส้นใยมากขึ้น อีกกรณีหนึ่งเกิดจากการระบายอากาศไม่ดี อากาศเสียคือก๊าซคาบอนด์ไดออกไซอยู่ด้านล่าง เป็นตัวกระตุ้นให้เส้นใยเดินใยต่อ ก็เกี่ยวเนื่องกับกรณีแรกนั้นแหละ ดังนั้นควรเปิดอากาศด้านบนสุดเสมอ อากาศร้อนลอยออก ขณะเดียวกันอากาศเย็นเข้าล่าง

เมื่อตัดใย แล้วจำเป็นต้อง เปิดโรงเรือน เพื่อลดอุณหภูมิ หรือเปล่าคับและเมื่อเปิด จะมีเชื้อโรค เข้ามาหรือเปล่า และอุณหภูมิ จะอยู่ประมาณเท่าไหร่ครับ

ถาม : เมื่อตัดใย แล้วจำเป็นต้อง เปิดโรงเรือน เพื่อลดอุณหภูมิ หรือเปล่าคับและเมื่อเปิด จะมีเชื้อโรค เข้ามาหรือเปล่า และอุณหภูมิ จะอยู่ประมาณเท่าไหร่ครับ

ตอบ : การตัดใยเห็ดฟางโรงเรือน
ตัดใยเพื่อเพิ่มความชื้น บนชั้นเห็ด เพราะว่าหลังจากโรยเชื้อ 3-4 วัน ความชื้นบนชั้นจะลดลง การตัดใยที่ถูกต้อง ควรพ่นน้ำเป็นละอองไปที่เส้นใยเห็ด แล้วให้เส้นใยเห็ดยุบตัวลง โดยพ่นทั้งด้านบน/ล่าง/ข้างโรงเรือน หลังจากนั้นให้ระบายอากาศทันที เพื่อลดความร้อนภายในโรงเรือนเห็ด เพราะช่วงนี้ เห็ดต้องการอุณหภูมิลดลง ต้องการอากาศ แสง เพื่อกระตุ้นให้เส้นใยรวมตัว เปิดระบายอากาศตลอดเวลา

ตัดใยเปิด/ระบายอากาศ
หลังตัดใยเสร็จ ให้เปิดระบายอากาศทันที ตลอดเวลา จนกว่าดอกเห็ดจะเกิด แล้วให้สังเกตุดอกเห็ดที่ใหญ่สุด ดอกเท่านิ้วก้อน ถ้ามีสีดำเทาบนดอกรอบๆดอกเป็นสีขาวขุ่น แปลว่า เปิดระบายอากาศไว้หลังตัดใยพอดีแล้ว ถ้าดอกขาว ให้เปิดระบายอากาศมากขึ้นเท่าตัว แล้ว สังเกตุวันรุ่งขึ้น ว่าดอกเห็ดดำเท่าหรือไม่ ถ้าดำแปลว่า ถูกทางแล้ว // บางคนไม่ระบายอากาศทันที ( กลัวจะไม่เกิดดอก ) คือปิดโรงเรือนต่อ ไว้อีก 2-3 คืนให้ใยเิดินต่อ ไม่รู้เอาความรู้มาจากไหน เรียกว่าเรียกใย ( จะเรียกมาทำไม สิ้นเปลืองอาหารเปล่าๆ ) คือจริงๆแล้วต้องการถนอมสารอาหาร เอาไว้ตอนเกิดดอกดีกว่า

อยากใช้พืชผักธรรมชาติมาช่วยในการป้องกันโรค พอจะให้คำแนะนำได้เปล่าครับ

ถาม : อยากใช้พืชผักธรรมชาติมาช่วยในการป้องกันโรค พอจะให้คำแนะนำได้เปล่าครับ

ตอบ : การป้องกัน โรคเห็ด
ที่มีปัญหามาก คือ เชื้อรา ไร และหนอน ซึ่งมีเชื้อแบกที่อยู่ 3 ชนิดอยู่แล้ว ได้แก่ เชื้อในตระกูลบาซิลัสทั้งหมด เรียกว่า บาซิลัสซับติลิส บาซิลัสทูลินจิเอนซีส บาซิลัสไมโตฟากัส สามารถใช้ทั้งแก้และป้องกันเลย

การใช้บาซิลัสทั้ง 3 ชนิด
1. บาซิลัสซับติลิส ( BS ) ป้องกันราเขียว และหยุดยั้งการเจริญเติบโตเมื่อเกิดการะบาด 2.บาซิลัสไมโตฟากัส ( BM ) ใช้ป้องกันและฆ่าตัวไร 3.บาซิลัสทูรินจิเอ็นซีส ใช้ฆ่าป้องกันตัวหนอน และยังมีน้ำส้มควันไของไทยๆเราสามารถใช้ไล่หนอนแมลงต่างๆเหมือนการปลูกพืชผักนั่นแหละ แบลทีเลียทั้ง 3 ชนิดจะมีลัดษณะเป็นผง จำเป็นต้องทำการขยาย โดยใช้ น้มข้นหวาน 1กระป๋อง น้ำตากลูโคส 1กระป๋อง น้ำสะอาก 20 ลิตร เทผงแบคทีเลียอย่างใดอย่างหนึ่งลงไป ( ห้ามขยายร่วมกันเด็ดขาด ) แล้วนำหัวทราย 2 หัว ( ที่ใช้ปั๊มอากาศในตู้ปลา ) ให้อากาศเป่าในน้ำตลอด 19-24 ชม. ( ถ้าหาไม่ได้มีบริการจัดส่งให้ทางไปรษณีย์ 700 บาท 1ชุดพร้อมหัวทราย 2 หัว ) น้ำจะขุ่นขาวมีกลิ่นบูดเมื่อขยายครบ 24 ชม. นำไปผสมน้ำอีก 80 ลิตร สามารถแดพ่นหลังตัดใยเห็ดได้ เป็นการป้องกัน ซึ่งเป็นแนวทางที่ดีมาก เรียกว่า ป้องกันดีกว่าแก้ครับ